مثال مرحوم مظفر : « الاسم كلمة و يا هذه الكلمة اسم » مقدمهء اوّل « و الكلمة يا و الاسم اما معرب او مبنى » مقدمهء دوم « فالاسم يا هذه الكلمة اما معرب او مبنى » نتيجه تا اين‌جا مقدّمات مباحث قياس از قبيل تعريف ، بيان اصطلاحات عامه و اقسام آن به پايان رسيد . اينك وارد مباحث اصلى باب قياس ، از حيث صورت مىشويم . مجموعا در اين رابطه سه باب مطرح است : 1 . قياس اقترانى حملى 2 . اقترانى شرطى 3 . استثنايى